Urr 31 02

Jon Miranderen 24 poema faksimilean

Adiskide batek eskatu deraut ene euskal olerki aldizkarietan han-hemenka argitarazi edo orain arteo argitarazi gabekoetan aukera egin eta neure usteko hoberenak bilduman eman ditzadan“; horiek izan ziren Jon Miranderen hitzaurreko lehen hitzak 24 poema izeneko libururako, 1953an. Hutsean gelditu zen asmoa. Hogeita hamar urte geroago, Frantzisko Miangolarrak Xabier Olarrari utzi zion bilduma hura, eta honen bitartez sarera ekarri ditugu orain faksimilean: 24 poema eta “Behiak” ipuina, hitzaurrearekin batera. Xabier Olarrak sarrera argigarria idatzi du argitalpen honetarako.
Bide batez, Jon Miranderi Andima Ibiñagabeitiak 1953ko otsailean Parisen egindako elkarrizketa irakurtzea aholkatzen dizugu (Olerkariarenean, Gernika aldizkariaren 23. zenbakian plazaratua), han ezagutarazi baitzen lehenengoz liburu asmo hura. Miranderen gutunak liburuan ere badira zenbait aipamen.

Urr 31 02

250 liburu kritika

2002ko urtarriletik egundaino prentsa idatzian agertutako 250 liburu kritika batu ditu Susa argitaletxearen webguneak kritika-hemeroteka sailean, helduen literatura alorreko ahalik eta gehienak jasotze aldera. Astero-astero berritzen dugun hemeroteka duzu. 2001ean argitaratutakoak ere kontsulta ditzakezu (258 kritika). Denera berrehun liburu baino gehiagori buruzko iruzkinak dauzkazu. Biltzea ahantzi dugunik eskura baduzu, susanews@armiarma.eus helbidera igorri eta ahalik eta lasterren paratuko dugu.

Urr 31 02

Baietz astea gaizki bukatu

Zer egingo diogu ba izenburuz agertu zen 1977ko urriaren 30eko Baietz astea gaizki bukatu saileko artikulua, Koldo Izagirrek eta Ramon Saizarbitoriak sinatua. Zeruko Argia aldizkariaren azala eta editoriala: “Espainia-Alemania demokrazia antiterroristaruntz?”. Barruan: Xabier Amurizak Xalbadorri eskainitako bertsoak, Mariasun Landaren artikulu bat eta Iparragirre atzerritik itzuli mendeurrenean erreportaia. Datorren asteko artikulua: “Oteizak txorradak esateko makinie inbentau”.

Urr 24 02

%100 basque osorik sarean

Iaz Susak argitaratutako Itxaro Bordaren %100 basque nobelari eman berri diote Euskadi Saria; orain Interneten ere osorik irakur dezakezu. Liburuari egindako kritikak gorderik dituzu: Pilar Iparragirrek, Ana Urkizak, Felipe Juaristik, Mikel Asurmendik eta Markos Zapiainek idatziak.

Urr 24 02

Isiltzea hobe

1977ko urriaren 23ko Baietz astea gaizki bukatu saileko artikulua Koldo Izagirrek eta Ramon Saizarbitoriak sinatutako laburrena izan zen: Isiltzea hobe (Juanba Berasategiren irudiaz: “Euskal indar biziak negoziaketan”). Zeruko Argia aldizkariaren azala eta editoriala: amnistiari buruzkoa, eta baita ere barruan Antton Olariagaren Hormasprayko; gainera: Joseba Sarrionandiaren artikulua “Galaxietako gerra inperialista” izenburuarekin; eta azken orduko albistea: “Agur Baader-Meinhof”.

Urr 24 02

Igor Estankona: Tundra

Tundra du izenburua Igor Estankonaren bigarren poema liburuak (lehenak Anemometroa, 1998an argitaratua). Urriaren 24an (osteguna) aurkeztuko du liburu berria Literatur Jazza jardunaldiko errezitalean: Bilboko Kalderapekon (Perro kalea) arratsaldeko 20:15etan. Gitarraz lagunduko dio Borja Estankonak.

Urr 24 02

Auzolan liburudendak 25 urte

Txema Aranaz, Mari Kruz Azpeitia, Jose Agustin Iturri, Josu Mujika, Jabier Zenikazelaia eta Rosa Zufiak 1977ko urriaren 27an zabaldu zuten Auzolan liburudenda Iruñean, San Gregorio kaleko 3. zenbakian. Auzolan liburudenda idazle eta literatuzaleen biltxokoa bilakatu zen laster, eta Auzolanen babesari esker sortu ziren Pamiela aldizkaria 1983an eta Korrok aldizkaria 1984an, gure literaturarentzat ikur ezagunak.

Urr 17 02

Duela 50 urte Godoten esperoan

Éditions de Minuit argitaletxeko Jerôme Lindon-ek 1952ko urriaren 17an argitaratu zuen Samuel Becketten “En attendant Godot” (bi mila eta bostehun ale), eta 1953ko urtarrilaren 5ean jokatu zen estreinakoz Montparnasseko Babylone antzokian (Roger Blin-ek zuzendua). Becketten eskuizkribuko daten arabera, 1948ko urriaren 9an hasi zuen idazketa eta 1949ko urtarrilaren 29an amaitu. Juan Garziak euskaraturik 2001eko apirilean agertu zuen Alberdania argitaletxeak; Godoten esperoan antzezlanaren bi ekitaldietatik lehena hemen duzu irakurgai.
Beckettek idatzitako azken lana elebitan agertu zuen Susa aldizkariaren 25. zenbakiak: Stirrings Still / Azkenburuko bulkadak (1990an Edorta Mataukok eta Kristin Addisek euskaratua).

Urr 17 02

Bixkaitar traidorearen legea

Bernardo Atxagak sinatu zuen 1977ko urriaren 16ko Baietz astea gaizki bukatu saileko artikulua: Bixkaitar traidorearen legea. Zeruko Argia aldizkari hartan agertu ziren besteak beste: Joseba Sarrionandiaren artikulua langabeziari buruz eta Antton Olariagaren Hormasprayko autonomiaz eta independentziaz; kontrazalean: Koldo Mitxelenaren argazkia eta eskuizkribua: “Hona galdera: ez zer nahi nukeen nik, guk zer behar dugun baizik”. Datorren asteko artikulua: “Isiltzea hobe”.

Urr 17 02

Kazetaritzatik literaturara

Euskal Idazleen Elkarteak “Kazetaritzatik literaturara” jardunaldiak antolatu ditu urriaren 21etik 23ra bitartean EHUko Leioako Kazetaritza Fakultatean. Hogeita bi idazle eta kazetari izango dira mahai-inguru eta hitzaldietan.
Durangoko Azokarako Hegats aldizkariaren 31. zenbakia prestatzen ari dira: Arantxa Iturbek Joseba Intxausti elkarrizketatuko du, eta monografikoa Aita Villasanteri buruzkoa izango da. Bestalde, dibulgazio aldizkari berri bat agertuko du Euskal Idazleen Elkarteak, Kalegats izenekoa (20.000 ale banatuko dituzte Azoka egunetan).

Urr 17 02

Literatura nontzeberri gunean

nontzeberri.com urriaren 12 eta 13an ezagutu genuen Elektronikaldian (Donostia-Kursaal), eta ostiral honetan urriaren 18an jarriko dute erabilgarri, Bilboko Kalderapekon goizeko 11:00etan egingo duten aurkezpenarekin batera. Nontzeberri kulturgune zabal eta bizi bat izango da, sei atal nagusi hauekin: literatura, artea, musika, eszena, bertsoak eta ikus-entzunezkoak. Literaturaren atalean aurkituko dituzu: liburu berrien aurkezpenak, albisteak, idazleekin elkarrizketak… Foro bat ere izango da solaserako. Eta Zeuk Sortu atalean zeure lanak argitaratu ahal izango dituzu!

Urr 10 02

Espetxean aldizkaria duela 65 urte

1937ko urriaren 11n agertu zen Espetxean aldizkariaren lehen zenbakia, Santoñako El Dueso kartzelan euskal presoek egina. 1941eko apirila bitartean 11 zenbaki sortu zituzten (4-6-8 orrialdekoak); estreinako bi zenbakiak Santoñan eginak, hurrengo bostak Bilboko Larrinagan, eta azken laurak Burgosen. Ia denak eskuz idatzi eta eginak izan ziren (azken hirurak Burgosko kartzelako inprimategia klandestinoki erabilita). Zenbaki bakoitzak bost bat kopia izaten zituen. Denera 61 artikulu eta poema argitaratu ziren aldizkariotan, 30 euskaraz eta 31 espainolez, izenperik gabeak. Aldizkariaren arduraduna Juan Ajuriagerra izan zen, eta idazleak: Luki Artetxe, Ander Arzelus “Luzear”, Sorazu, Lazkano… Inprimaketa eta kopien egileak: Pepe Verdes, Pio Hernandez, Joxe Mari Correa Goitia, Azkarate… Marrazkiak: Lucarini (eskultorea), Etxebarrieta, Uriarte… 12. zenbakia ere prestatua zuten, baina ez zuten burutu; testu haiek Verdes sendiak gorde zituen. Espetxean aldizkarien faksimilea Sabino Arana Fundazioak argitaratu zuen 1992an, eta ahituta dago edizioa. Iturria: Arantza Arzamendi (Espetxean 1937-1942 erakusketako liburutik, 1998).

Urr 10 02

Beste bost aldizkari kartzelan

Dakigunez, bost aldizkari ezberdin argitaratu izan dira ETAko presoen kartzelaldiaren historian; denak eskuz idatzi, kopiatu eta eginak, eta ezkutuan banatuak. Sorian egin zen lehendabizikoa, “Aga” izenekoa 1979-1980 urteetan (laupabost zenbaki); Puerto de Santa Marían “Intxaurraga”, 1982-1983 urteetan (bizpahiru zenbaki); eta beste hirurak Herrera de la Manchan, 1985ean hasita: “Martxan” (1-moduloan), “Kixmi” (2-moduloan) eta “Halankarri” (3-moduloan). Aldizkari haietako zenbait pasarte irakurgai eman zituen Susa aldizkariaren 23-24 zenbakiak 1989an.

Urr 10 02

Pentsatzea ere ez da gutxi

1977ko urriaren 9ko Baietz astea gaizki bukatu saileko artikulua Koldo Izagirrek eta Ramon Saizarbitoriak sinatu zuten: Pentsatzea ere ez da gutxi. Zeruko Argia aldizkariaren azalak izenburu hauek zekartzan: “Ezker abertzalea debekatua”, “ETAko militarrak eta bereziak elkarturik” eta “Euzko Jaurlaritzak 41 urte”; barruan, besteak beste: Antton Olariagaren irudia unibertsitateaz eta “Donapaleuko ikastola debekaturik” erreportaia. Datorren asteko artikulua: Bernardo Atxagaren “Bixkaitar traidorearen legea”.

Urr 10 02

Poesiaren Astea Bilbon

Bidebarrieta kulturguneak Poesiaren Astea antolatu du Bilbon. Ekitaldi hauen barruan kokatzen da “Gabriel Aresti eguna” idazlearen jaiotzaren urteurrenean (urriak 14). Egun horretan bi ekitaldi nagusi izango dira: “Luma zikina” Arestiri buruzko bideoa emango dute liburutegian 19:00etan, eta Kirmen Uriberen Bitartean heldu eskutik poesia errezitaldia 20:00etan. Urriaren 17an Eli Tolaretxipi, Kepa Murua eta Rikardo Arregi Diaz de Herediak poesia errezitala eskainiko dute. Urriaren 19an (larunbata) 12:00etan Juan Ramon Madariagak poemak irakurriko ditu. Urriaren 20an (igandea) 12:00etan Bitoriano Gandiagari gorazarre egingo diote; irakurraldia Igor Estankonak, Andolin Eguzkitzak eta Gontzal Mendibilek egingo dute.

Agenda

Efemerideak

Kritikak